



RybyOkoĹ
(Perca fluviatilis)-gatunek ryby z rodziny okoniowatych.
OsiÄ
ga 60 cm dĹugoĹci i masÄ ciaĹa do 4 kg. CiaĹo wysokie, bocznie spĹaszczone. Ĺuski maĹe, ktenoidalne, mocno osadzone w skórze. Pokrywy skrzelowe zakoĹczone ostrymi kolcami, a ich górna krawÄdĹş jest zÄ
bkowana. Otwór gÄbowy duĹźy, przedni, tylna krawÄdĹş szczÄki siÄga do oka.
Grzbiet ciemnozielony, boki jasnozielone. Na grzbiecie i bokach 5–9 poprzecznych, ciemnych smug, brzuch biaĹy lub ĹźóĹtawy. Pierwsza pĹetwa grzbietowa szara z ciemnÄ
plamÄ
w tylnej czÄĹci, druga pĹetwa zielonkawoĹźóĹta przezroczysta, pĹetwy piersiowe ĹźóĹtawe, pozostaĹe pĹetwy jaskrawoczerwone. TÄczówka oka ĹźóĹta. Ubarwienie zmienne w zaleĹźnoĹci od miejsca przebywania, osobniki ĹźyjÄ
ce w pĹytkich przeĹwietlonych wodach sÄ
bardziej jaskrawo ubarwione od tych ĹźyjÄ
cych w ciemnych, gĹÄbokich wodach.
Narybek Ĺźywi siÄ planktonem, póĹşniej ikrÄ
innych ryb (zwĹaszcza karpiowatych). DorosĹe osobniki zjadajÄ
gĹównie ryby oraz wiÄksze bezkrÄgowce.
PĹoÄ, pĹotka
(Rutilus rutilus) – gatunek ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).
CiaĹo krótkie, wysoko wygrzbiecone, bocznie ĹcieĹnione, w wodach ubogich w pokarm bardziej wysmukĹe. GĹowa krótka, szczÄka nieco wysuniÄta przed maĹy, koĹcowo poĹoĹźony otwór gÄbowy. PĹetwy piersiowe najdĹuĹźszymi promieniami siÄgajÄ
nasad pĹetw brzusznych. Grzbiet ciemnobrÄ
zowy lub szaroczarny z niebieskawym lub zielonkawym poĹyskiem, boki jasnosrebrzyste, brzuch biaĹy. PĹetwa grzbietowa i ogonowa sÄ
szare z czerwonawym odcieniem, inne pĹetwy czerwonawe. TÄczówka oka czerwona.
Zjada zarówno pokarm roĹlinny jak i zwierzÄcy. Rodzaje pokarmu i Ĺźerowiska zmienia kilkakrotnie. Narybek Ĺźywi siÄ planktonem skorupiakowym na pĹyciznach; roczniaki przechodzÄ
na pokarm denny – skorupiaki, mniejsze larwy owadów oraz glony i inne roĹliny. Przy dĹugoĹci okoĹo 20 cm pĹoÄ zaczyna odĹźywiaÄ siÄ miÄczakami, gĹównie racicznicami.
Lin
(Tinca tinca) – sĹodkowodna ryba z rodziny karpiowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Tinca. Inne nazwy: pszenicznik, oczeretniak oraz kaliniak.
OsiÄ
ga dĹugoĹÄ 30-40 cm i masÄ ciaĹÄ
1-2 kg, wyjÄ
tkowo do 70 cm i 7,5 kg (WÄgry, Rumunia). CiaĹo lina jest krÄpe, wygrzbiecone, okrÄ
gĹe w poprzecznym przekroju, pokryte drobnymi Ĺuskami, gĹÄboko osadzonymi w pokrytej Ĺluzem skórze. PĹetwy charakterystycznie zaokrÄ
glone. Oczy stosunkowo maĹe, okrÄ
gĹe. Otwór gÄbowy poziomy, w jego kÄ
cikach po jednym krótkim i miÄkkim wÄ
siku.
Jest jednÄ
z niewielu ryb europejskich, u których wystÄpuje wyraĹşny dymorfizm pĹciowy, pĹetwy brzuszne u samca sÄ
znacznie wiÄksze niĹź u samicy (przygiÄte do ciaĹa siÄgajÄ
za odbyt, u samicy zaĹ w ogóle do niego nie dochodzÄ
) i majÄ
grubsze promienie.
Grzbiet jest ciemny, szarozielony, boki oliwkowozielone, zielone lub ĹźóĹtozielone ze zĹotym poĹyskiem, brzuch kremowobiaĹy lub ĹźóĹty. PĹetwy ciemnoszare lub czerwonofioletowe. TÄczówka oka czerwona. Osobniki ĹźyjÄ
ce w silnie zaroĹniÄtych wodach majÄ
ubarwienie ciemniejsze, zaĹ te ĹźyjÄ
ce w pĹytkich, przejrzystych wodach sÄ
znacznie jaĹniejsze i majÄ
czerwonawe okolice warg.
Ĺťywi siÄ bentosowymi bezkrÄgowcami.
Szczupak pospolity
(Esox lucius) – szeroko rozprzestrzeniona, drapieĹźna ryba z rodziny szczupakowatych (Esocidae). Jej okoĹobiegunowy zasiÄg wystÄpowania jest najwiÄkszym naturalnym zasiÄgiem ryb wyĹÄ
cznie sĹodkowodnych.
OsiÄ
ga dĹugoĹÄ do 1,5 m i masÄ do okoĹo 10 kg. Okazy ponad 15–20 kg sÄ
rzadkie. Notowany rekord masy wynosiĹ 35 kg[3]. CiaĹo szczupaka pospolitego jest spĹaszczone, opĹywowe. GĹowa wydĹuĹźona, ze zwÄĹźajÄ
cymi siÄ szczÄkami i bardzo szerokim spĹaszczonym pyskiem. ZÄby szczupaka na Ĺźuchwie sÄ
skierowane do Ĺrodka i bardzo ostre, szczÄka jest ich pozbawiona. Ponadto liczne zÄby wystÄpujÄ
na koĹci podniebiennej, koĹciach miÄdzyszczÄkowych, lemieszu, koĹci gnykowej oraz Ĺukach skrzelowych. Ĺuski sÄ
dosyÄ maĹe, owalne, mocno osadzone w skórze. Linia boczna dobrze rozwiniÄta, czÄsto poprzerywana, posiada dwa lub trzy rozgaĹÄzienia wzdĹuĹź boków. Na gĹowie znajdujÄ
siÄ liczne jamki zmysĹowe. PĹetwy grzbietowa i odbytowa sÄ
przesuniÄte mocno do tyĹu i poĹoĹźone blisko siebie. Ubarwienie zmienne w zaleĹźnoĹci od warunków Ĺrodowiska. MĹode osobniki sÄ
zwykle jasnozielone, brÄ
zowawe lub srebrzyste. Ciemne plamy na bokach zlewajÄ
siÄ czasami w poprzeczne smugi. Starsze osobniki majÄ
ciemnozielony grzbiet, jaĹniejsze nakrapiane ĹźóĹtymi plamami boki i biaĹy brzuch. PĹetwy parzyste sÄ
czerwonawe i jasne, na nieparzystych wystÄpujÄ
ciemne poprzeczne paski. W dobrych warunkach roĹnie bardzo szybko.
Jest Ĺwietnie przystosowany do Ĺźycia wodnego drapieĹźnika, normalnie nie jest aktywnym myĹliwym, choÄ zalicza siÄ do najbardziej drapieĹźnych ryb. Czyha w ukryciu miÄdzy roĹlinami wodnymi i czeka na przepĹywajÄ
cÄ
zdobycz. WiÄksze osobniki mogÄ
aktywnie goniÄ Ĺawice ryb (na przykĹad Ĺledzi) w strefie pelagicznej duĹźych jezior albo BaĹtyku. Szczupak wybiera ryby czÄsto wystÄpujÄ
ce w jego ekosystemie i dostatecznie duĹźe, "Ĺźeby byĹy warte wysiĹku”. WĹród szczupaków czÄstym zjawiskiem jest kanibalizm.
WÄgorz europejski
(Anguilla anguilla) – ryba z rodziny wÄgorzowatych (Anguillidae), rzÄdu wÄgorzoksztaĹtnych (Anguilliformes). Jego krew zawiera niebezpiecznÄ
dla ssaków ichtiotoksynÄ.
OsiÄ
ga od 100 do 150 cm dĹugoĹci. Samce sÄ
mniejsze od samic i osiÄ
gajÄ
dĹugoĹÄ od 50 do 70 cm (tzw. sznurówki). NajwiÄkszy wÄgorz zĹowiony dotÄ
d w Polsce waĹźyĹ 6,43 kg. CiaĹo wydĹuĹźone, wÄĹźowate, w przekroju poprzecznym prawie okrÄ
gĹe. Skóra wÄgorza pokryta jest grubÄ
warstwÄ
Ĺluzu. Ĺuski sÄ
drobne, elipsoidalne, gĹÄboko osadzone. Linia boczna dobrze rozwiniÄta. Otwór gÄbowy koĹcowy, silnie uzÄbiony siÄgajÄ
cy tylnej krawÄdzi oka. Otwór skrzelowy koĹczy siÄ tuĹź przed nasadÄ
pĹetw piersiowych. PĹetwa grzbietowa i odbytowa poĹÄ
czone sÄ
z pĹetwÄ
ogonowÄ
. Nie ma pĹetw brzusznych. U osobników wÄdrujÄ
cych na tarĹo znacznie powiÄkszajÄ
siÄ oczy.
Ubarwienie grzbietu ciemnoszarozielone, czasem niemal caĹkowicie czarne, boki jaĹniejsze, brzuch szarawo- lub ĹźóĹtawobiaĹawy.
Aktywny w nocy. Ĺťywi siÄ gĹównie faunÄ
dennÄ
(bezkrÄgowce) i drobnymi rybami, potrafi poĹykaÄ zdobycz stosunkowo duĹźych rozmiarów. ChÄtnie zjada raki podczas wylinki.
Sandacz
(Sander lucioperca) – gatunek ryby z rodziny okoniowatych (Percidae).
OsiÄ
ga dĹugoĹÄ 100 (130) cm i masÄ ciaĹa 10 (15) kg. CiaĹo wydĹuĹźone, lekko bocznie spĹaszczone, wzdĹuĹź linii bocznej 55–77 Ĺusek. GĹowa stosunkowo maĹa, otwór gÄbowy przedni, siÄgajÄ
cy za tylnÄ
krawÄdĹş oka, paszcza silnie uzÄbiona, kilka zÄbów w przedniej czÄĹci szczÄki znacznie wiÄkszych od pozostaĹych. Oczy duĹźe, opalizujÄ
ce, ĹwiecÄ
ce w ciemnoĹciach. PĹetwy grzbietowe doĹÄ daleko oddalone od siebie.
Grzbiet szarozielony lub szarobrÄ
zowy, boki jasne srebrzystozielone z 8-12 ciemnymi smugami czÄsto rozmazujÄ
cymi siÄ w plamy, brzuch biaĹy. PĹetwy grzbietowe i ogonowa pokryte ciemnymi plamkami, rozmieszczonymi regularnie miÄdzy promieniami. PĹetwy piersiowe jasnoĹźóĹte, pozostaĹe pĹetwy bladoĹźóĹte.
Aktywny wieczorem, szczególnie po zachodzie sĹoĹca, w nocy oraz nad ranem. Dobrze widzi w ciemnoĹci. WylÄg Ĺźywi siÄ planktonem, przy dĹugoĹci 3–4 cm zaczyna polowaÄ na narybek innych ryb, przy dĹugoĹci 5-10 cm staje siÄ typowym drapieĹźnikiem. Ĺťywi siÄ gĹówne niewielkimi rybami (ukleje, kieĹbie, stynki itp.), wielkoĹÄ zjadanych ryb ogranicza doĹÄ wÄ
skie gardĹo. Oprócz ryb zjada czasem larwy owadów (waĹźki, chruĹciki itp.), dĹźdĹźownice, Ĺźaby itp. CzÄsto dĹugo goni zdobycz pĹynÄ
c charakterystycznym, zygzakowatym torem, atakujÄ
c jÄ
z bliska osiÄ
gajÄ
przy tym prÄdkoĹÄ do 30 km/h.
KaraĹ pospolity
(Carassius carassius) – sĹodkowodna ryba z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).
OsiÄ
ga dĹugoĹÄ 40(50) cm i masÄ 1(2)kg. CiaĹo bardzo mocno wygrzbiecone i krótkie, pokryte duĹźymi, równo uĹoĹźonymi Ĺuskami. PĹetwa grzbietowa bardzo dĹuga, siÄga niemal do nasady trzonu ogonowego. Jej górna krawÄdĹş jest wypukĹa, a ostatni twardy promieĹ piĹkowany (okoĹo 30 zÄ
bków), podobnie jak ostatni twardy promieĹ pĹetwy odbytowej. GĹowa nieduĹźa, otwór gÄbowy maĹy, znajduje siÄ na koĹcu pyska ustawiony nieco skoĹnie ku górze. ZÄby gardĹowe ustawione sÄ
w jednym szeregu. Grzbiet i boki brunatnozĹociste z zielonkawym poĹyskiem, brzuch ĹźóĹtawy lub biaĹy. PĹetwy piersiowe i brzuszne przy nasadzie sÄ
lekko zaczerwienione.
BezkrÄgowce wodne, ĹźyjÄ
ce w mulistym dnie lub w jego pobliĹźu, rzadko roĹliny.
Karp
(Cyprinus carpio) – ryba z rodziny karpiowatych.
OsiÄ
ga ponad 1 m dĹugoĹci i masÄ 30 (najwiÄkszy zĹowiony 44,95 kg). CiaĹo wydĹuĹźone, wrzecionowate, prawie okrÄ
gĹe w przekroju poprzecznym. Otwór gÄbowy dolny, miÄsisty zaopatrzony w 2 pary wÄ
sików. Ĺuski cykloidalne, duĹźe, mocno osadzone w skórze. PĹetwa grzbietowa jest bardzo dĹuga.
Grzbiet ciemny, zielonkawobrÄ
zowy, lub szarozielony, boki jaĹniejsze, ciemnooliwkowe ze zĹotym poĹyskiem, brzuch ĹźóĹtawo-lub kremowobiaĹy. PĹetwy nieparzyste szarawoniebieskie, parzyste czerwonawe.
Ĺťywi siÄ larwami owadów, miÄczakami, skorupiakami oraz innymi organizmami zwierzÄcymi oraz roĹlinami. Aktywny przewaĹźnie wieczorem i w nocy, pokarm pobiera z dna.
Jesiotr
(Acipenseridae)
CharakteryzujÄ
siÄ silnie wydĹuĹźonym, wrzecionowatym ciaĹem, o piÄciokÄ
tnym ksztaĹcie w przekroju poprzecznym. Skóra pokryta piÄcioma rzÄdami tarczek kostnych (grzbietowy, dwa boczne i dwa brzuszne). Masywna gĹowa wyciÄ
gniÄta w ryj (tzw. rostrum - sĹuĹźÄ
cy do rycia w podĹoĹźu), caĹkowicie pokryta kostnymi pĹytkami. Otwór gÄbowy poĹoĹźony w spodniej czÄĹci gĹowy, zakoĹczony wysuwalnymi szczÄkami, poprzedzony dwiema parami wÄ
sików. Krótka pĹetwa grzbietowa przesuniÄta do tyĹu ponad pĹetwÄ odbytowÄ
. Heterocerkalna pĹetwa ogonowa z wysokim i dĹugim pĹatem górnym. Pierwszy promieĹ pĹetw piersiowych przeksztaĹcony w kolec. DuĹźy pÄcherz pĹawny poĹÄ
czony z przeĹykiem (z wyjÄ
tkiem nibyĹopatonosów, u których brak pÄcherza pĹawnego). DorosĹe osobniki nie posiadajÄ
zÄbów. Ubarwienie zmienne. NajwiÄksze osobniki osiÄ
gajÄ
ponad 4 m dĹugoĹci. Gatunki sĹodkowodne sÄ
znacznie mniejsze.Przedstawiciel rodziny jesiotrowatych
TarĹo odbywajÄ
w rzekach. Ikra o Ĺrednicy ok. 3 mm skĹadana jest w duĹźych iloĹciach (kilkaset tysiÄcy do kilku milionów sztuk). WiÄkszoĹÄ gatunków wÄdruje do mórz, tylko nieliczne pozostajÄ
w wodach sĹodkich (Ĺopatonosy). ĹťywiÄ
siÄ gĹównie bezkrÄgowcami, a starsze osobniki równieĹź rybami. ĹťerujÄ
gĹównie przy dnie. Jesiotrowate naleĹźÄ
do ryb dĹugowiecznych.
TroÄ jeziorowa, troÄ jeziorna
(Salmo trutta m. lacustris) – ryba z rodziny Ĺososiowatych, naleĹźÄ
ca do gatunku Salmo trutta, ekologiczna odmiana troci atlantyckiej (S. t. trutta).
OsiÄ
ga bardzo róĹźne rozmiary w zaleĹźnoĹci od miejsca wystÄpowania. W niektórych jeziorach dorasta do 5 kg, w innych osiÄ
ga 30 kg i 1,5 m dĹugoĹci. Szczególnie duĹźe rozmiary osiÄ
ga w Alpach. Ubarwienie jest srebrne z licznymi czarnymi plamkami na bokach, grzbiecie i gĹowie.
DojrzaĹoĹÄ pĹciowÄ
osiÄ
ga w 3–7 roku Ĺźycia (w zaleĹźnoĹci od jeziora). Na tarĹo wstÄpuje do rzek wpadajÄ
cych do jeziora, w którym wystÄpuje, w niektórych jeziorach trze siÄ bezpoĹrednio na dnie w miejscach, gdzie podziemne ĹşródĹa zapewniajÄ
staĹy przepĹyw wody. TarĹo odbywa siÄ od wrzeĹnia do grudnia. MĹode trocie spÄdzajÄ
w rzece 1–3 lata, po czym spĹywajÄ
do jeziora, gdzie poczÄ
tkowo przebywajÄ
w górnych warstwach wody, a póĹşniej schodzÄ
gĹÄbiej.
